Potpredsjednik bh. entiteta Republika Srpska Ćamil Duraković uputio je Narodnoj skupštini inicijativu za donošenje Zakona o posebnim mjerama za obezbjeđenje proporcionalne i garantovane minimalne zastupljenosti konstitutivnih naroda i Ostalih u skupštinama opština i gradova entiteta Republika Srpska.
“Riječ je o sistemskom zakonskom rješenju koje prvi put jasno i precizno uređuje minimalnu političku zastupljenost u jedinicama lokalne samouprave u kojima određeni konstitutivni narod ili Ostali čine između 1% i 20% stanovništva, na osnovu Popisa stanovništva iz 2013. godine. Zakon uvodi posebne izborne liste i garantovani broj mandata za Bošnjake, Hrvate i Ostale u zajednicama gdje su trenutno nedovoljno ili nikako zastupljeni u lokalnim skupštinama”, pojašnjava Duraković.
Duraković naglašava da se ne radi o privilegiji, već o ustavnom minimumu političke ravnopravnosti.
“Ovo nije zakon protiv bilo koga, već zakon koji uvodi minimum pravičnosti tamo gdje ona danas objektivno ne postoji. Zastupljenost mora biti stvar sistema, a ne dobre volje”, kazao je.
On ističe da lokalna demokratija ne može biti stabilna ako značajan dio stanovništva ostaje trajno isključen iz odlučivanja.
“U mnogim opštinama ljudi postoje statistički, ali ne postoje politički. Ovaj zakon to mijenja i vraća smisao lokalnim skupštinama kao predstavničkim tijelima svih građana”, naveo je.
Duraković posebno naglašava političku dimenziju inicijative u kontekstu narednog izbornog ciklusa.
“Tražimo da donošenje ovog zakona bude jedan od jasnih i mjerljivih uslova za formiranje vlasti nakon izbora 2026. godine. Ko želi učestvovati u vlasti, mora pokazati spremnost da zaštiti ustavnu ravnopravnost i ovakav propis staviti u primjenu do lokalnih izbora 2028. godine”, dodaje.
Istovremeno, Duraković podržava da se istovrsno zakonsko rješenje predloži i u Federaciji Bosne i Hercegovine, kako bi se osigurao jednak standard političke participacije na cijeloj teritoriji države.
“Ravnopravnost ne smije zavisiti od entiteta. Ako vjerujemo u jednakost kao princip, onda ona mora važiti u oba entiteta i na isti način”, ističe.
Zakon bi za Bošnjake značio garantovanu minimalnu zastupljenost u više jedinica lokalne samouprave, u zavisnosti od procentualnog učešća prema Popisu stanovništva iz 2013. godine. Najmanje jedno odborničko mjesto bilo bi obezbijeđeno u Šekovićima, Mrkonjić Gradu, Srpcu, Kalinoviku, Čelincu, Trebinju, Istočnom Starom Gradu, Nevesinju, Gacku, Banjoj Luci, Kneževu, Istočnoj Ilidži i Sokocu. Najmanje dva odbornička mjesta bila bi garantovana u Šipovu, Foči (RS), Derventi, Šamcu, Berkovićima, Prnjavoru, Rudu, Lopardama, Brodu i Višegradu.
Najmanje tri odbornička mjesta bila bi obezbijeđena u Kozarskoj Dubici, Rogatici, Modriči, Han Pijesku, Bijeljini, Ugljeviku, Gradišci, Čajniču i Tesliću. Za Hrvate, zakon bi garantovao najmanje jedno odborničko mjesto u Mrkonjić Gradu, Trebinju, Istočnoj Ilidži, Prnjavoru, Istočnom Drvaru, Kozarskoj Dubici, Kostajnici, Laktašima, Gradišci, Prijedoru, Doboju, Banjoj Luci, Tesliću, Istočnom Mostaru, Oštroj Luci i Kotor Varoši. Najmanje dva odbornička mjesta bila bi obezbijeđena u Modriči i Derventi, dok bi najmanje tri bila garantovana u Šamcu, Vukosavlju i Brodu.
Za nacionalne manjine i Ostale, zakon bi garantovao najmanje jedno odborničko mjesto u Prnjavoru, Banjoj Luci, Vukosavlju, Prijedoru, Gradišci, Modriči, Laktašima, Istočnom Starom Gradu, Čelincu, Bileći, Novom Goraždu, Foči (RS), Novom Gradu, Kotor Varoši, Istočnoj Ilidži, Šamcu, Kostajnici, Kozarskoj Dubici, Brodu, Derventi, Bijeljini, Tesliću, Srpcu, Istočnom Novom Sarajevu, Doboju, Trebinju i Trnovu (RS).
Prema Popisu iz 2013. godine, ne postoji jedinica lokalne samouprave u entitetu Republika Srpska u kojoj Srbi čine između 1% i 20% stanovništva, te se mjere iz ovog zakona u navedenim procentualnim rasponima na tu kategoriju ne primjenjuju.
