Cijene prirodnog gasa u Evropi porasle su oko 120 posto od početka godine, dok su skladišta znatno slabije popunjena nego što je uobičajeno za ovo doba godine, zbog čega analitičari upozoravaju da bi predstojeća zima mogla donijeti novi skok cijene energije.
Terminski ugovori na nizozemskom TTF-u, glavnom evropskom pokazatelju cijene gasa, 18. augusta dostigli su oko 63,7 eura po megavatsatu. To je i dalje daleko ispod rekordnih približno 350 eura iz energetske krize 2022. godine, ali je problem što Evropa u sezonu grijanja ulazi sa znatno manjim zalihama.
Evropska skladišta gasa bila su 1. augusta popunjena samo 57,1 posto, što je, prema podacima Gas Infrastructure Europe, najniži nivo zabilježen za taj datum, piše Euronews.
Cilj EU i dalje je popunjenost od 90 posto pred zimu, iako su državama omogućene veća vremenska fleksibilnost i odstupanja u otežanim tržišnim uslovima.
Rast cijena podstiče nekoliko faktora istovremeno. Hormuški moreuz ostaje praktično zatvoren, produženi su prekidi proizvodnje na pojedinim norveškim gasnim poljima, dok su suša i visoke temperature smanjile proizvodnju hidroelektrana i nuklearnih elektrana.
Istovremeno, ljetni toplotni valovi povećavaju potrošnju električne energije, pa gasne elektrane moraju proizvoditi više upravo u periodu kada bi evropske zemlje trebale ubrzano puniti skladišta za zimu.
Evropa je ipak danas otpornija na poremećaje nego tokom energetske krize 2021. i 2022. godine. Potrošnja gasa smanjena je za približno 15 do 20 posto u odnosu na 2021., povećana je proizvodnja iz obnovljivih izvora, a prošireni su i kapaciteti za uvoz ukapljenog prirodnog gasa (LNG). Zbog toga se fizička nestašica smatra manje vjerovatnom nego prije nekoliko godina.
Međutim, posebno hladna zima mogla bi brzo promijeniti situaciju. Oxford Economics očekuje da će revidirati naviše prognozu cijena evropskog gasa i navodi da bi prosjek u četvrtom kvartalu ove i prvom kvartalu 2027. mogao biti blizu 60 eura po megavatsatu, u odnosu na raniju procjenu od 45 eura.
